mustafa celep Külliyâtı

Şiir içeriden, içten bir sesleniştir. Kimin neye ne şekilde seslendiği bir yana, özünde dinamik bir unsur taşıyan şiire duyarlı her şair; dünyamızdaki haksız ve ifsat edici işleyişe, hayatımızı biçimlendirici güçlere/otoriteye reddedici konumunu her zaman koruyacaktır. Zira şiirin anti-konformist tavrının gerektirdiği bir durumdur bu. Risk ve cesaret diyoruz. Susmak, kanıyla yazan şairin ihanet belgesidir. Tehlikenin içinden sesletilen şiirin ortasında, sükûn ve selâmetin filiz verdiği alanlar da olacaktır kuşkusuz. Hayatımızdaki tehlikeyi değil, tehlikenin içindeki hayatı tercih ediyoruz. Bu hayatın içinden neşvünema bulan şiirin ayırt edici vasfının teklif değil tehdit olduğu kanısındayız. Bu kanı bizi risk ve cesarete sevk edecektir.Kime karşı risk ve nasıl cesaret?
Hayatımızı dar kalıplar içine sığdırmaya çalışanlara karşı, Dünya sisteminin tuzaklarına karşı, şairin ciddiyetten uzak gevşekliğine karşı, dünya-dan olmaya karşı, sorumluluk bilincini unutturanlara karşı, dünyamızı kasıp kavuranlara karşı, Türkiye’yi yaşanmazlaştıranlara karşı,zulme ve sıradanlaşmaya karşı. Bu risk, Temel İlkelerden aldığımız cesaretle kıvama erecek, Kendilik bilgisiyle özümüze ilişkin bizi cesur kılacaktır.

Giriş

Türk şiiri eleştirisinde Hüseyin Cöntürk deyince akla nesnel-bilimsel eleştiri gelir, nesnel-bilimsel eleştiri deyince de Hüseyin Cöntürk’ün şiir görüşünü hatırlarız. Cöntürk şiir üzerine görüşlerini 'Çağının Şairi’ adlı kitabında bir araya getirmiştir. Cöntürksüz bir ikinci yeni, ikinci yenisiz bir Cöntürk de düşünülemez. İkinci yeniyi kökünden düşünmek, temelden kavramak istiyorsak Cöntürk’e başvurmak zorundayız. 'Çağının Şairi' kitabı, şiir eleştirisini ciddiye alan herkes için temel bir başvuru kaynağıdır. İkinci yeniyi okumak, kavramak ve anlamak için 'Çağının Şairi' kitabı önemini bir kez daha belli eder. Bu bellilik alanı içinden Cöntürk objektif bir bakış getirir şiire. Modernist şiirin doğasına ilişkin beğeni ölçütleri geliştirir ve yine bu kitapla birlikte modernist şiire dair yeni bakış açıları ediniriz. Cöntürk’ün şiire yaklaşımı, kişisel yargıların ötesinde, bir bilim adamı disiplini üzerinden temellenir. Yarı öznel yargılar barındırsa da son derecede ciddi ve tarafsız bir bakış açısıdır bu. Bir edebiyat mühendisidir Cöntürk, titiz bir yol alıştır eleştiride. Önce teorisini belirler, bu belirlediği teori uyarlama niteliği taşısa da dönemin koşulları düşünüldüğünde ciddi bir atılımdır. Bu bağlamda Hüseyin Cöntürk’e Türk edebiyatında modern eleştirinin başlangıcı diyebiliriz.

Senin koşmana bakıp yaşamaya özendim
Evlerden bahçelere indim yani toprağa yani olgunluğa
Toprağın konuşması dehşetli olur dediler inandım
Bir de şuna inandım senin yürüyüşün var ya özenip durduğum
Tabakaları kırışın bir tasarım halinde düşünüp durduğum
Düşünüp durduğuma inandım şarkılar söyleyişin üniversitede
Benim lisede kitaplardan topluluklar kurduğum Belensağır tepelerinde
Daha birçok tepede Ankara’da Yeditepede yaşayıp durduğum
Bütün bunlara inandım sen olduğun için ellerin olduğu için inandım
Ellerinin çalışkanlığına inandım bir de var gizli gizli ağlayışı annemin
Babamın terki dünya eylemesi şiiri İsmet Özel’in