Müsvedde - Temize Çekmiyoruz!

Rus edebiyatında bir devir kapandı...

Sovyet döneminin muhalif yazarı, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Aleksandr İsayeviç Soljenitsin Moskova'da öldü.

Rus İtar Tass ajansı, Soljenitsin'in kalp yetmezliği nedeniyle Moskova'daki evinde öldüğünü duyurdu.

Kuzey Kafkasya'da 1918'de doğan Soljenitsin, Sovyet ordusunda ikinci Dünya Savaşı'na katıldı.

Cephedeyken yazdığı mektuplarda Stalin'i eleştiren Soljenitsin tutuklandı ve 8 yıl bir kampta hapis cezasına çarptırıldı.

Nikita Kruşçev döneminde haklarına yeniden kavuşan Soljenitsin, 1963'te Sovyet Yazarlar Birliği'ne kabul edildi. Ancak öyküleri yeniden Komünist Partinin hedef tahtası haline geldi.

1966'da ülke dışına çıkma yasağı aldı ve 3 yıl sonra da Yazarlar Birliği'nden çıkartıldı. "İlk Çember" ve "Kanser Koğuşu" adlı eserleri ile dikkatleri üzerine topladı.

1970'te " Rus edebiyatının vazgeçilmezi geleneklerini etik bir çerçevede takip etmesi" nedeniyle Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülen Soljenitsin, Sovyetler Birliği döneminin en muhalif yazarları arasındaydı.

Yazar, kendisine politik nedenlerle verildiği iddia edilen Nobel Edebiyat Ödülünü ise 4 yıl sonra alabildi.

Yaşadığı dönem boyunca çeşitli cezalara çarptırılan yazar, Sovyet polis devletindeki çalışma kampları hakkındaki kitabı "Gulag Takımadaları" ile de büyük ilgi gördü.

Kitabı 1973-78 yılları arasında kapitalist ülkelerde yayımlandı ve Sovyet karşıtı propagandanın önemli öğelerinden biri oldu.

Sovyet hükümeti, 1974 yılında Soljenitsin'in vatandaşlığını iptal ederek, yazarı sınır dışı etti.

Bir süre İsviçre ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan Soljenitsin'in sürgünüyle ilgili karar 1991 yılında kaldırıldı.

Rusya'nın eski Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçen yıl Aleksandır Soljenitsin'e devlet ödülü vermişti.

Eserleri

Soljenitsin'in romanları, hapis ve savaş deneyimlerini anlatır. Ivan "Denisoviç'in Yaşamında Bir Gün" (1962) ve "İlk Çember" (1964) adlı eserleri hapis sahneleri içerirken, "Kanser Koğuşu" (1966) adlı eseri de bir bir hastahanede geçer.

Hapishane ve hastane imgelerini toplumsal simgeler olarak kullanarak yazar, eserlerinde devrimci ideallerle sert politik gerçeklikler arasındaki çelişkileri göstermeye çalışmıştı.

Soljenitsin, "Kırmızı Tekerlek" adındaki 4 ciltlik uzun tarihsel romanının ilk cildi olan "Ağustos 1914"te (1971) 1914 yılındaki Birinci Dünya Savaşı'nı anlatır. Yazar, 1989'da yayımladığı birinci cildin genişlettirilmiş ve yeniden düzenlenen halinde 1917 ekim devriminin tarihsel önemine vurguda bulunur.

Sovyet Hükümeti, 1960'ların sonu ve 1970'lerin başında, Soljenitsin'i romanlarında ülkesini küçük düşürdüğü için suçlamış ve yazarın üzerindeki Sovyet baskısı özellikle 1973'te Paris'te yayınladığı Sovyet hapishanelerindeki durumun anlatıldığı 3 ciltlik "Gulag Takımadaları 1918-1956" romanından sonra artmıştır.