I wish, this would be your colour!

Einstürzende Neubauten'le birlikte tekrardan "müzik" dinlemeye geri dönmek çok manidar oldu. En son bıraktığımda art-rock'ın atonal müzisyenleri GYBE!'nin post-apokaliptik requiem'lerinden birşeyler çalıyordu ve onları bıraktığımdan beri gerçek manada bir müzik dinlememiştim. Neyse ki, E/N imdadıma yetişti. Yeni yapılmış binalar (Neubauten) yıkılıyor (einsturzen)...

Bir bütün halinde post-rock'ın (art-rock'ın veya) bir tür post-apokaliptik requiem olduğunu iddia edebilir miyiz? Faşizm sonrası (yani holocaust'un ertesi; yine bir tür post-apokaliptik dönem) Almanyası'nın yeniden kurulması sürecinde Amerikan teknolojisiyle kurulan binalar, yaşlı Avrupa'nın hem mimari yapısına kültürel anlamda uygun değildir, hem de toprak öylesine yorulmuştur ki savaştan, çökmek zorunda kalırlar: Collapsing new buildings! Einstürzende Neubauten işte bu anlama geliyor.

Peki bu kıyamet-sonrası ağıtçılarının müzikleri neye benziyor? Elbette ki, sanayi (ötesi) toplumunun kültürel kodlarının bir şekilde kendini müziğe döndürdüğü bir formla karşı karşıyayızdır. Çekiçler, matkap sesleri, endüstriyel faaliyetlerin gürültüleri kendilerini bir müzik biçiminde anlamlandırıyorlar E/N'de. Standardize edilmiş bir metronom eşliğinde, genelde tekrarlara dayanan, sözleriyle post-yapısal teoriye [bilhassa G.Deleuze'e -apaçık organsız beden'den (corps-sans-organes) bahsettikleri şarkıları dahi var] selam çakan bir müzik bu.

Karşılaştırma:

Örneğin Godspeed You Black Emperor!'da (ki bu grup enstrümantal çalışır genelde) müzik başlı başına bir rhizome örneğidir; atonal müzik, birbirinden bağımsız riff'lerin dizilimleri, track'lerin birbirinden bağımsız kimlikteki parçaları [mesela, Motherfucker=Redeemer 31 küsür dakikalık bir başyapıttır ve iki parçadan (part 1 ve part 2) oluşmaktadır. Sadece bu da değil, track'lerin her beş dakikada bir apayrı bir biçime bürünüyor oluşu (elbette ki bu biçim kavramını burada organ olarak da okuyabiliriz), grubun yaptığı müziğin minörlüğü hakkında fikir verecektir], müziklerindeki o kıyamet-sonrası ambiyansı, vs... E/N ise biraz daha "modern" formlara uygun görünse de ve GYBE!'den açıkça farklı bir tarz ortaya koysa da, bir şekilde oturtmuş oldukları "duruş"ları sayesinde yapısökümcü bir etki yaratıyorlar.

Bunun mümkün olmasındaki başlıca "trick"lerden birisinin şu yineleme/tekrarlama(repetition) hadisesi olduğunu söylemek mümkün: metronomun belirlenmiş hızı sürekli bir konstrüskiyon sürecini gösterirken (c'est une signification), diğer yandan sürekli yapılan tekrarlar (I wish this would be your colour; Redukt!, vs.) bu yapılandırma işini sakatlamakta, kurulan binaları/mimari yapıları aynı anda yıkmaktadır. Yani Einstürzende Neubauten kendini gerçekleştirmekte, yapısöküm (déconstruction) işine gönderme yapmadan, bizzat uygulamaya koymaktadır. Bunu kendileri bir konser albümlerinin ismi olan "Strategies Against Architecture" olarak da ifade ederler muhtemelen, ki böylesi oldukça vurucu olmaktadır.

"I wish this would be your colour"

Silence is Sexy albümlerinin giriş şarkısı olan Sabrina'da geçen bu sözler ilk başta anlamdan uzak görünmekteler. Ancak bu normal; zira sözlerin anlamını katacak bağlamdan henüz uzağız. Bunun için şarkının sözlerine ve videosuna bakmak önümüzü bir hayli açacak:

It's not the red of the dying sun --- Yiten güneşin kırmızısı değil bu
The morning sheet's surprising stain --- Sabahları çarşafın şaşırtıcı lekesi:
It's not the red of which we bleed --- Akan kanımızın kırmızısı değil bu
The red of Cabinet Sauvignon --- Cabinet Sauvignon'un* kırmızısı
A world of ruby all in vain --- Yakut rengi bir dünya bütün damarlarda
It's not that red, it's not that red --- Bu kırmızı değil, bu kırmızı değil
It's not that red, it's not that red --- Bu kırmızı değil, bu kırmızı değil
It's not as golden as Zeus' famous shower --- Zeus'un meşhur banyosunun** altunisi kadar altuni değil
It doesn't not at all come from above --- Yukarıdan gelmiş gibi de sayılmaz
It's in the open but it doesn't get stolen --- Ortalıkta duruyor ama çalınmış da değil
It's not that gold --- Bu altuni değil
It's not as golden as memory --- Hafıza gibi altın değil
Or the age of the same name --- Ya da altın çağ gibi değil
It's not that gold, it's not that gold --- Bu altuni değil, bu altuni değil
It's not that gold, it's not gold at all --- Bu altuni değil, tam olarak bu altuni değil
I wish that would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
Your colour i wish --- Senin rengin...
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
Your colour i wish --- Senin rengin...
It is as black as Malevich's Square --- Malevich Kare'sininki*** kadar kara
The cold furnace in which we stare --- Şu baktığımız soğuk kazan dairesi
A high pitch on a future scale --- Gelecek kefesindeki yüksek basamak
It is a starless winter night's tale --- Yıldızsız bir kış gecesi masalı
It suits you know --- Biliyorsun ki böyle
It is a dead black, it is that black --- Bu ölü kara, bu o kara
It is that black, it is that black --- Bu o kara, bu o kara
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
I wish this would be your colour --- Dilerdim ki bu senin rengin olsun
Your colour i wish --- Senin rengin...

Ve elbette video:

Buradan yola çıkarak Sabrina'da geçen sözlerin hayvan-oluş yaşamış bir yaratığın geri-döndürülemez bir insan-oluş'a duyduğu arzunun imkansızlığına şahit olmaktayız. Önce kırmızı ruj sürmektedir canavarımız, ancak bu onun rengi değildir. Sonra kendisini altın rengine boyamaya çalışmaktadır. Ancak bu da onun rengi değildir. Zira ne yaparsa yapsın, kendi kişisel post-apokaliptik çizgisinin (hayvan-oluşunun) gerisine kendini çekememektedir. Bu onun için imkansızdır. O yüzden, şarkının sözlerinde de gördüğümüz gibi ["it is a dead black, it is that black"], siyah (siyahın esasında bir renk olmadığını da unutmadan) onun rengidir, canavar bunu anlar ve gözlerinden yaşlar süzülür. Ağlayan sadece o da değildir; aynı zamanda sıvalar da akar, yani bina da ağlamaktadır bu karalığa. Sıvanın akıyor oluşu, aynı zamanda binanın yapısının zayıflığına da işaret etmektedir. Neubauten, önce sıvaların akmaya başlamasıyla çökmektedir!

Oluşlar ve akışlar: kıyamet-sonrası toplumları geri döndürülemez; yaşanan herşeyin bedeli vardır ve nükleer patlamalarla, insanlığın üstü çizilerek girişilen toplu katliamlarla, sürekli olarak dikey doğrultuda yükselen sanayi toplumu mimarisiyle, fiziksel evrimlerinin son hallerini yaşayan insanoğlu, eski güzelliğine bir türlü kavuşamayacak ve bir parça gözyaşı dökecektir.

Bu yazı yazılırken ve öncesinde, Sabrina loop'a alınmış bir biçimde çalmaktaydı; yani şarkının kendi içindeki tekrarına bir de şarkının sürekli kendini tekrar etmesi eklendi ve bu yolla yapısökümün (einstürzen fiilinin) etkisi artırılmaya çalışıldı.

*: Bir şarap türü.
**: Mitolojiye göre, Zeus altından yağmur olup, aşık olduğu Danae'ye (Acrisius'un kızı) akmıştır. Danae'nin Zeus'tan Perseus adında bir oğlu olmuştur.
***: Rus soyut ressam Malevich'in "Black Square/Siyah Kare" isimli tablosuna gönderme yapılıyor.